ไม้ป่าหายาก ต้นมะริด

         ในครั้งที่รัชกาลที่ 5 ได้เสด็จพระราชดำเนินเมืองตรัง พ.ศ. 2433 ได้ทรงพระราชนิพนธ์ถึงเครื่องเรือนเครื่องใช้ประเภท ตลับ โถ ที่ทำด้วยไม้มะริด และได้กล่าวถึงไม้มะริดในเมืองตรังว่า “ได้ถามถึงไม้มะริดว่าไม่มีซื้อขายกัน แต่ต้นที่มีอยู่นั้นไม่ใช่บนเขาสูง ที่ต่ำๆ ก็มี”ไม้ มะริดมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Diospyros philippensis A. DC. ชื่อพ้อง D. discolour Willd. มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Butter fruit อยู่ในสกุลไม้มะเกลือ เป็นต้นไม้ขนาดใหญ่ และเป็นไม้ทรงพุ่มสุง ใบหนาทึบ มีดอกสวยอันสวยงาม และมีผลเหมือนลูกท้อ กลิ่นหอม กินได้ อร่อยด้วยครับ

ระนาด ทำจากไม้มะริด

         การขึ้นทรงพุ้มของเค๊าสวย เปลือกต้นดำเป็นกระพี้ สวยเตะตา ครบสุตร..ครบสูตรครับ ขึ้นประปรายห่างๆ ในป่าดิบและป่าเบญจพรรณทางภาคใต้ กะพี้สีชมพูอ่อน หนาหรือลึกประมาณ 20 เมตร แก่นสีดำแกมน้ำตาล แถบสีน้ำตาลไหม้ หรือสีน้ำตาลแกมแดงผสม เนื้อละเอียดเหนียว แข็ง และหนักมากเป็นไม้ที่ทนทาน ถ้าใช้เลื่อยไส เลื่อยต้องเรียกพี่เลยแหละเพราะว่ามันแข็งเอามากๆเลยครับ คนโบราณนิยมใช้ขวานและสิ่ว แทนเลื่อย ในการขึ้นรูปหรือตกแต่ง ถ้าใช้เลื่อยฟันเลื่อยจะเสียหายหมด แต่ถ้านำมาขัดเงาจะมีความเงางามมาก เป็นไม้โตช้าและเป็นสิ่งที่น่าชื่นใจในความเป็น ต้นไม้มะริด ที่เป็นไม้เนื้อดี อีกทั้งมีสีสัน และลวดลายงดงามวิจิตร ที่ธรรมชาติประทานให้เรามา

ปัจจุบันจากข้อมูลของสำนักงานป่าไม้ ไม่ปรากฏว่ามีไม้มะริด ที่ใดในป่าเมืองตรัง แต่ยังมีไม้อีกชนิดหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายกับไม้มะริด คือไม้ตานดำ ที่ชาวบ้านเรียกว่า ไม้ขาวดำ หรือไม้สาวดำ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Diospyros transitoria Bakh. ซึ่งในเมืองตรังเคยมีมากในป่าแถบอำเภอปะเหลียนเชื่อมต่อกับจังหวัดสตูล โดยเฉพาะที่บ้านควน ไม้ดำซึ่งเป็นแหล่งไม้ที่ใช้ส่งส่วยผ่านเมืองพัทลุงไปยังเมืองนครศรีธรรมราช เพื่อจะส่งไปยังกรุงศรีอยุธยาอีกต่อหนึ่ง

อ้อ..ลืมบอกไปว่า มีบางท่านเข้าใจผิดว่า ต้นเพกา หรือลิ้นฟ้า มีชื่อทางพื้นบ้านภาคเหนือว่า มะลิดไม้ เลยทำให้คนทางเหนือเข้าใจว่า ไม้มะลิดก็ คือมะริดไม้ อันนี้เข้าใจผิดครับเพียงแต่มีชื่อพ้องกันครับ หากเทียบความแข็งแล้ว ไม้มะริดแข็งกว่าครับ เพราะเรานำส่วนของไม้ทั้งต้นมาใช้ประโยชน์ ส่วนต้นมะลิดพี่น้องชาวเหนือเรานำมาทำอาหารทานกัน

ประโยชน์ ไม้มะริด

         ใช้ทำเครื่องเรือน เครื่องใช้ชั้นดี ด้ามเครื่องมือ หีบบุหรี่ หีบประดับมุก กรอบรูป ด้ามปืน เครื่องดนตรี เครื่องลางของขลังฯลฯ

ต้นมะริด ไม้หายาก ไม้ในฝัน

        ไม้ในฝันที่หายากมากที่สุดของช่างทำเครื่องดนตรีไทย คือ ไม้มะริด ใช้ทำเครื่องดนตรีที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์มีอิทธิฤทธิ์เหมือนชื่อ และก็เป็นที่มาของเสียงอันไพเราะของเครื่องดนตรี ถ้าเครื่องดนตรีชนิดใดที่ทำมาจากไม้มะริดแล้วละก็ จะมีราคาที่แพงริบริ่วเลยครับ เพราะเสียงจะใสและกังวาลมาก ฝรั่งนิยมาหาซื้อแถวโซนเอเซียตะวันออก ปัจจุบันเกือบจะสูญพันธุ์ไปแล้ว  ซึ่งสามารถทำเครื่องดนตรีได้หลายชนิด เช่น ซอด้วง ซออู้ ซอสามสาย กลอง โทน รำมะนา ระนาด ตะโพน กีต้า ไวโอริล ฯลฯ

ไม้มะริดนี้ งดงามมาก จัดเป็นไม้ชั้นเลิศ ขนาดที่ทูลกระหม่อม(สมเด็จพระเทพฯ) รับสั่งให้หาเพื่อที่จะทรงนำไปสร้างรางระนาด ระนาดรางนี้งดงามมากครับ ปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่เรือนไทยแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยจะเสด็จมาทรงระนาดรางนี้ทุกปีครับ  ผมได้มีโอกาส ไปเที่ยวบ้านครูอ้วน แห่งวงปี่พาทมอญ คณะ นักฟ้อนบรรเลง เมืองสุพรรณ ท่านชี้ให้ดูว่าได้ไปซื้อ ไม้มะริดมาจากพม่า เป็นไม้หน้าหกหน้า3นิ้ว 2แผ่น บอกว่าจะเอาไปทำซอ ฝากเพื่อนหามาจากพม่า ในราคา20,000 โอ้วแม่เจ้าโว้ย.. มันแพงอะไรอย่างนี้….

น่าดีใจใน ภูมิปัญญาความรู้ ของช่างดนตรีไทยในอดีต ทำให้ผมอยากรู้จังเลยว่า ท่านใดหนอ เป็นคนพบเจอสรรพคุณอันครบสูตรของไม้ต้นนี้ (คงต้องจุดธูปถาม) นอกจากความสวยของดอก ผลขนาดใหญ่ที่มีกลิ่นหอมและหวาน อร่อยแปลกทั้งสุกและดิบ ใครไม่รู้ต้องนึกว่าเป็น ผลท้อกินสดแน่ๆเชียว ความเข้าใจที่ผิดเพกา หรือลิ้นฟ้า มีชื่อทางพื้นบ้านภาคเหนือว่า มะริดไม้ เลยทำให้คนทางเหนือเข้าใจว่า ไม้มะริดก็คือ มะริดไม้ อันนี้เข้าใจผิดครับเพียงแต่มีชื่อพ้องกันครับ หากเทียบความแข็งแล้ว ไม้มะริดเรานำส่วนของไม้ทั้งต้นมาใช้ประโยชน์ ซึ่งมีความหนาแน่นสูงกว่าน้ำหนักมากกว่า แข็งกว่าครับ

“ต้นไม้มะริดนี่หายาก เป็นไม้ที่ใช้ทำเครื่องดนตรีทำรางระนาด หาค่าไม่ได้ เดี๋ยวนี้จะทำรางระนาดทีต้องไปหาที่พม่าแล้วนะครับ แต่ถ้าใครอยากจะได้ ก็มาขอแบ่งจากผมได้นะครับ แต่ให้มากไม่ได้นะครับ เพราะมีน้อย ที่ได้มานี่ไปขอซื้อเมล็ดมาจาก ชาวกะเหรี่ยง ชาวมอญ มาครับ โทร.081-558-2320 คุณบุญชู เกิดโภคา  เอ้า..แบ่งๆกันไป ประเทศไทยจะได้มี ต้นมะริดไว้ใช้สอยกับเขาบ้าง  คือที่จริงแล้วกรมป่าไม้ น่าจะมีการส่งเสริม  แต่เขาคงเห็นว่าไม่ใช่ไม้สำคัญมากพอที่จะส่งเสริม  ส่วนใหญ่ก็จะส่งเสริมไม้ตามกะแสมากกว่า ปลูกแล้วเจ้งครับ ขายต้นหนึ่งไม่กี่บาท ปลูกมะริดดีกว่า ขายต้นเป็นแสน”

 


รายละเอียดเพิ่มเติม ต้นพันธุ์ไม้ป่าอื่นๆ ต้นมะริด
http://everysale.thaicentralgarden.com/index.php?route=product/category&path=61

ติดต่อสอบถามที่ Call Center 0891710545, 0911138831, 0815582320  เวลา: (7.00 – 20.00)
Facebook : สุกัลยา เชียงดาว เฮิร์บ https://www.facebook.com/sukanya.dung

Line ID: @sukanyathaig
Line ID: yimthais

ฝ่ายวิชาการ 0923794398 คุณบุญชู เกิดโภคา
Mail: thaicentralgarden@gmail.com

 

หกปี โตแค่นี้…

ปลูก ต้น มะริด ใครเห็นต้องถาม ไม้ป่าอะไร

ปลูก ต้น มะริด มีแต่คนชมว่าสวย